รีวิวยาคุม Maple forte
เมเปิ้ล ฟอร์ท (Maple forte) เป็นยาคุมฉุกเฉินแบบ 1 เม็ด ผลิตโดยบริษัท มิลลิเมด บีเอฟเอส จำกัด ราคาแผงละประมาณ 50 – 70 บาท
ในแผงของ เมเปิ้ล ฟอร์ท จะมียาเม็ดกลม แบน สีขาว เรียบทั้งสองด้าน จำนวน 1 เม็ด ซึ่งมีตัวยาฮอร์โมนโปรเจสตินชื่อว่าเลโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel; LNG) 1.5 มิลลิกรัม
คำว่า ฟอร์ท (FORTE) ในชื่อการค้า เป็นการเน้นจุดเด่นของ เมเปิ้ล ฟอร์ท (Maple forte)
ว่ามีความแรงมากกว่าปกติ นั่นคือ 1 เม็ดของ เมเปิ้ล ฟอร์ท จะมีตัวยาเลโวนอร์เจสเทรล 1.5 มิลลิกรัม ในขณะที่ยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ด มีตัวยาเม็ดละ 0.75 มิลลิกรัม
เมเปิ้ล ฟอร์ท จัดอยู่ในกลุ่มของยาคุมฉุกเฉินชนิดฮอร์โมนโปรเจสติน (Progestin only emergency contraceptive pill; Progestin only ECP) ซึ่งอาจเรียกตามตัวยาสำคัญว่า ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาเลโวนอร์เจสเทรล (Levonorgestrel emergency contraceptive pill; LNG ECP)
เมื่อพิจารณาจากวิธีคุมกำเนิดทั้งหมด การใส่ห่วงอนามัยทองแดง นอกจากจะใช้เพื่อคุมกำเนิดปกติแล้ว ยังถือเป็นวิธีคุมกำเนิดฉุกเฉินที่มีประสิทธิภาพสูงกว่ายาเม็ดคุมกำเนิดฉุกเฉินทุกชนิด
แต่ถ้าเปรียบเทียบเฉพาะการคุมฉุกเฉินแบบรับประทาน ยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาเลโวนอร์เจสเทรลมีประสิทธิภาพด้อยกว่ายาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยายูลิพริสทอล อะซีเตท แต่มีประสิทธิภาพสูงกว่าและมีผลข้างเคียงต่ำกว่ายาคุมฉุกเฉินชนิดฮอร์โมนรวมค่ะ
โดยผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยจากยาคุมฉุกเฉินชนิดตัวยาเลโวนอร์เจสเทรล ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ปวดศีรษะ ปวดเกร็งท้องน้อย คัดตึงเต้านม อ่อนเพลีย และเลือดออกกะปริบกะปรอย ซึ่งอาจเกิดขึ้นภายใน 7 วันหลังรับประทาน แต่ถ้าไม่มีก็ไม่ต้องกังวล เพราะไม่ใช่สิ่งที่บ่งชี้ว่าจะป้องกันได้ผลหรือไม่
ถ้าไม่มีการตั้งครรภ์ ประจำเดือนของผู้ใช้ยาคุมฉุกเฉินส่วนใหญ่จะมาตรงเวลาตามรอบปกติเดิม หรืออาจคลาดเคลื่อน (เร็วหรือช้ากว่าที่คาดไว้ก็ได้) เพียงไม่กี่วัน
ในอดีต เคยมีความกังวลว่าการใช้ยาคุมฉุกเฉิน ซึ่งปริมาณฮอร์โมนสูงกว่ายาคุมปกติหลายเท่า อาจทำให้เกิดอันตรายที่รุนแรงหรือถาวรตามมา
ซึ่งต่อมา องค์การอนามัยโลกก็แก้ความเข้าใจผิดดังกล่าวไปแล้ว และยังได้รวบรวมมานำเสนอไว้ใน Family Planning: A Global Handbook for Providers Updated 4th edition, 2022. ว่ายาคุมฉุกเฉิน…
- สามารถใช้ได้กับสตรีทุกวัย รวมทั้งในวัยรุ่น
- ออกฤทธิ์ยับยั้งหรือเลื่อนเวลาการตกไข่ ไม่มีผลต่อการฝังตัวของตัวอ่อน และไม่ทำให้แท้ง
- ไม่ทำให้เกิดภาวะผิดปกติแต่กำเนิดในทารก หากตั้งครรภ์
- แม้จะมีการใช้ไปแล้วในรอบเดือนเดียวกัน แต่หากจำเป็นก็ใช้ซ้ำอีกได้
- ไม่ส่งเสริมให้มีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ
- ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และไม่ทำให้มีลูกยากในอนาคต
อย่างไรก็ตาม แม้จะมีความปลอดภัย ใช้ง่าย หาซื้อได้สะดวก และมีราคาไม่แพง แต่ก็มีประสิทธิภาพต่ำกว่าวิธีคุมกำเนิดมาตรฐาน จึงไม่ควรใช้แทนวิธีคุมกำเนิดปกตินะคะ
ยาคุมฉุกเฉิน Maple forte กินยังไง
เมื่อใช้วิธีคุมกำเนิดปกติผิดพลาด ไม่ถูกต้อง หรือมีเหตุฉุกเฉิน เช่น ถูกข่มขืน ถุงยางอนามัยรั่วแตก ห่วงอนามัยหลุด ลืมฉีดหรือลืมรับประทานยาคุม เป็นต้น ควรรับประทานยาคุมฉุกเฉินให้เร็วที่สุดที่ทำได้
โดยในเอกสารกำกับยาของ เมเปิ้ล ฟอร์ท ระบุให้รับประทาน ครั้งละ 1 เม็ด ให้เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง หลังจากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน หรือมีการคุมกำเนิดที่ผิดพลาด หรือสงสัยว่าผิดพลาดค่ะ
อย่างไรก็ตาม ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control and Prevention; CDC), สมาคมกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Pediatrics; AAP) และ องค์การอนามัยโลก (World Health Organization; WHO) แนะนำว่า ในกรณีที่จำเป็น แม้จะเกิน 72 ชั่วโมงไปแล้ว ก็ยังสามารถใช้ได้ถ้ายังไม่เกิน 120 ชั่วโมง เพราะแม้ว่าประสิทธิภาพจะด้อยกว่าการใช้ภายใน 72 ชั่วโมงแรก แต่ก็ดีกว่าไม่มีการป้องกันใด ๆ เลย
หากอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังรับประทาน เมเปิ้ล ฟอร์ท ยาคุมอาจยังดูดซึมไม่สมบูรณ์ และไม่เพียงพอต่อการป้องกันการตั้งครรภ์ จึงควรรับประทานซ้ำอีกครั้งนะคะ
ยาคุมที่ใช้แทน Maple forte ได้
ยาคุมฉุกเฉินแบบ 1 เม็ดที่มีตัวยาเหมือนกับ เมเปิ้ล ฟอร์ท ได้แก่ แทนซี วัน (Tansy one), มาดอนน่า วัน (Madonna one), รีโวค-1.5 (Revoke-1.5), โพสต์วันฟอร์ต (Post 1 forte) และ วีนัส วัน (Venuz one)
ส่วนยาคุมฉุกเฉินแบบ 2 เม็ด ที่มีตัวยาเลโวนอร์เจสเทรลรวมทั้งแผงเท่ากับ เมเปิ้ล ฟอร์ท ซึ่งสามารถนำมาใช้แทนได้เช่นกัน ได้แก่ โพสตินอร์ (Postinor), มาดอนน่า (Madonna), แมรี่ พิงค์ (Mary pink), แอปคาร์ นอร์แพ็ก (ABCA Norpak), เลดี้นอร์ (Ladynore) และ แจนนี่ (Janny)
